تبلیغات
طرح تمدن فردا - درباره توقیف آسمان

جستجو

 

درباره توقیف آسمان

جمعه 2 اسفند 1392   05:09 ب.ظ

آسمان؛ هفته نامه ای که روزنامه و بلافاصله توقیف شد. حوالی آذر ماه بود که خبر انتشار مجدد روزنامه هم میهن به سردبیری محمد قوچانی، روزنامه نگار شاخص کارگزاران منتشر شد. هم میهن اما پس از انتشار اولین شماره خود توقیف شد. این روزنامه پیشتر یک بار در سال 86 نیز توقیف شده بود. محمد قوچانی درباره توقیف مجدد هم میهن تاکید کرده بود که مسئولان قضایی پس از 6 سال به حکم تبرئه و منع تعقیب صادر شده برای این روزنامه اعتراض و ماده 18 را اعمال کرده اند. او خاطرنشان کرد که مشکل هم میهن به این زودی ها قابل حل نیست. و این چنین بود که ایده تبدیل هفته نامه آسمان به روزنامه متولد شد؛ به خصوص که درهای معاونت مطبوعاتی دولت اعتدال برخلاف قوه قضائیه به روی عناصر رسانه ای کارگزان کاملا گشوده بود.

سرانجام آسمان هفته نامه شد و روی دکه ها آمد. «روحانی تنها نیست» اولین تیتری بود که بر صفحه اول آسمان نقش بست. سید محمد خاتمی در پیامی که برای انتشار در اولین شماره این روزنامه ارسال کرده بود، تاکید کرد که جبهه سپاس به نشانه شکر بر زمین می ساید چرا که زین پس به جای هر هفته می توان هر روز به آسمان خیره شد. تحریریه آسمان احتمالا این پیام را به فال نیک گرفته بود. اما حتی بدبین ترین ناظران سیاسی نیز تصور نمی کردند که انتشار آسمان در شماره ششم متوقف خواهد شد. با این وجود رسانه ای که خود را اولین روزنامه دوران اعتدال نامیده بود، به سیاق شناخته شده روزنامه های اصلاح طلب نتوانست جلوی اشتهای خود برای هجوم به مبانی اعتقادی مردم را بگیرد.

روند توهین به مبانی اعتقادی ایرانیان پس از وقفه ای نسبتا طولانی مجددا از زمان روی کارآمدن دولت اعتدال آغاز شده بود. اولین بار روزنامه بهار مقاله موهنی را درباره امیرالمومنین (ع) منتشر کرد. پس از آن روزنامه قانون شرع اسلام را به قائل شدن تبعیض جنسیتی میان مردان و زنان متهم کرد. روزنامه شرق، شهادت صدیقه طاهره (س) را زیر سوال برد و هفته نامه چشم انداز نیز به ساحت ایشان توهین کرد. محمد قوچانی در سرمقاله هایش در نخستین شماره های هم میهن و آسمان از روزنامه نگاری با طعم اعتدال سخن گفته و تلویحا از مشی سابق روزنامه نگاران اصلاح طلب انتقاد کرده بود. او رعایت قانون، لحاظ کردن منافع ملی، احترام گذاشتن به باورهای اعتقادی ایرانیان و مواردی از این دست را به عنوان شاخص های اصلی روزنامه نگاری به سبک اعتدال مطرح کرده بود. آسمان اما در چهارمین شماره خود حکم قصاص را هدف گرفت و به نقل از داوود هرمیداس باوند، عضو جبهه ملی، آن را غیر انسانی خواند.

از نوع برخورد صورت گرفته با هم میهن می شد فهمید که بخش هایی از حاکمیت از فعال شدن بیش از پیش عناصر رسانه ای اصلاح طلب خوشحال نیستند. با انتشار شمارگان نخستین آسمان، رسانه های اصولگرا هم نمی توانستند عصبانیت خود را پنهان کنند. جهان نیوز، پایگاه خبری وابسته به علیرضا زاکانی با انتشار خبری مبنی بر ارائه طرحی از سوی محمد قوچانی به دولت برای اداره بهتر روزنامه ایران و خبرگزاری ایرنا، نسبت به این قبیل اقدامات هشدار داد. فردا نیوز نیز که دست مدیر مسئول اصلاح طلبش در کاسه قالیباف و دلش در گرو دوم خردادی هاست، احتمالا برخلاف میل باطنی ناگزیر از پرداختن به خبر مذکور شد و نسبت به فعال شدن روزنامه نگاران لیبرال هشدار داد.

شرق، دیگر روزنامه شاخص اصلاح طلب تا کنون بارها و بارها به دلایل گوناگون توقیف شده است؛ از مصاحبه با یک هم جنس باز گرفته تا توهین به باورهای ایرانیان در کارنامه این روزنامه با سابقه ثبت است. آنان که خاطره آخرین توقیف شرق به بهانه انتشار کاریکاتور «چشمبندان» از هادی حیدری را در مهر ماه 1391 به خاطر دارند، نیک می دانند که رسانه های اصولگرا ساعاتی قبل از توقیف رسانه های اصلاح طلب چگونه رفتار می کنند و چه حجمی از مطالب با چه محتوایی روی خروجی هایشان قرار می گیرد. خبرگزاری فارس سال گذشته در هفته دفاع مقدس با استناد به کاریکاتوری غیر شفاف و مبهم این ادعا را مطرح کرد که روزنامه شرق به رزمندگان دفاع مقدس توهین کرده است. این خبرگزاری اصولگرا صبح اول وقت استارت زد، ظهر خبر امضا شدن بیانیه اعتراضی 150 نمانیده را منتشر کرد و غروب با مهدی رحمانیان در حالی مصاحبه کرد که راهی بازداشتگاه شده بود؛ واقعه ای که تاسف محمود احمدی نژاد را برانگیخت و او پس از بازگشت از نیویورک وزیر ارشادش را به دلیل جوگیر شدن و رعایت نکردن قانون در برخورد با روزنامه شرق توبیخ کرد. روزنامه شرق اما این بار در دادگاه استثنائا از اتهام توهین به باورهای مردم تبرئه و انتشارش از سر گرفته شد.

از صبح روز 5 شنبه بوی توقیف آسمان به مشام می رسید؛ کافی بود برای استشمام آن سری به خبرگزاری های اصولگرا زد. کار توقیف آسمان این بار به شب نکشید. توقیف آسمان البته تفاوت های دیگری نیز با آخرین توقیف شرق داشت.  در ماجرای کاریکاتور هادی حیدری، حتی بسیاری از اصولگرایان و رزمندگان دفاع مقدس نیز آن را توهین آمیز تشخیص ندادند همچنان که دادگاه چندی بعد چنین حکم کرد؛ این بار اما مدیر مسئول آسمان نیز به گناه خود معترف است. عباس بزرگمهر در آخرین صفحه آسمان روز پنج شنبه در توجیه اقدام توهین آمیز روزنامه اش نوشت: «در شماره 4 روزنامه آسمان به دلیل تراکم و شتاب کار در روزهای آغازین روزنامه، مطلب مندرج در صفحه 23 که گزارش یک مراسم در دانشگاه بوده، بدون اعمال تغییرات و حذفیات اعمال شده از سوی مدیریت روزنامه روانه چاپخانه شده بود. این اشتباه به دلیل آشفتگی شروع کار و ضعف امکانات فنی رخ داده و بدیهی است که دیدگاه آسمان نبوده است و فرض بر این بوده که گوینده سخن تنها در پی بیان عنوان و تیتر اعلامیه نادرست جبهه ملی بوده و با همین حساسیت متن اصلاح شد که متاسفانه سهوا اعمال نشد.» پیشتر مدیر مسئول روزنامه بهار نیز در توجیه انتشار مقاله موهن درباره امیرالمومنین (ع) مشابه این سخن را بیان کرده بود. همچنین نباید از نظر دور داشت که علی جنتی بر خلاف سید محمد حسینی در چنین مواردی جو گیر و تحت تاثیر به نظر نمی رسد.

حالا آسمان توقیف شده است. آسمان آمده بود برای ماندن اما از روز شنبه سید محمد خاتمی نمی تواند به آن نگاه کند. کش و قوس های ماجرای آسمان گزاره هایی قابل توجه را برای چندمین بار ثابت کرد. نخست آنکه بخش مهمی از روزنامه نگاران اصلاح طلب علی رغم داشتن داعیه دمکراسی خواهی، احترام گذاشتن به باورهای ملتِ خود را در ردیف قواعد دمکراسی به شمار نمی آورند، همچنان که ثابت کرده اند رای مردم به مخالفانشان را نیز اقدام علیه دمکراسی می دانند و با آن سخت مقابله می کنند. دوم آنکه روزنامه نگاران اصولگرا هر اندازه در حوزه ایجاب ناتوان و علیل می نمایند، در روزنامه نگاری سلبی متبحرند. به عبارت دیگر با رسانه های اصولگرا نمی توان چیزی را ساخت و بنا کرد؛ از جمله رای، محبوبیت، مقبولیت، اعتبار، شور، موج و ...  اما چیز های زیادی را می تواند طرد، نفی و خراب کرد.

اما آیا می توان روزی را تصور کرد که روزنامه نگاران اصلاح طلب به باورهای ملت خود توهین نکنند؟ هیچ نشانه امیدوار کننده ای در این باره دیده نمی شود. همچنان که هیچ امیدی به توانمند شدن روزنامه نگاران اصولگرا در حوزه فعالیت های ایجابی نیست. رسانه های اصولگرا به خوبی می توانند برای توقیف روزنامه های اصلاح طلب حتی در مواردی که ابهام وجود دارد، مشروعیت سازی کنند، اما معمولا برای فردای توقیف برنامه ای ندارند و به سرعت به تهدید آزادی های اجتماعی، هراس از آزادی بیان، برخورد امنیتی با رسانه ها و ... متهم می شوند و اگر دست ها را به علامت تسلیم بالا نبرد، یقینا سرها را داخل برف می کنند.

آسمان و دولت بهار
روزنامه آسمان در آخرین شماره خود پیش از توقیف به گزارش منتشر شده در دولت بهار درباره برکناری فرهاد رهبر از ریاست دانشگاه تهران واکنش نشان داد. این روزنامه ضمن تقطیع بخشی از گزارش نوشت: «دولت بهار از سایت های نزدیک به احمدی نژاد و مشایی در مطلبی نسبت به برکناری فرهاد رهبر از ریاست دانشگاه تهران واکنش نشان داده و وزیر علوم را به خاطر این تصمیم، تهدید به استیضاح کرده است.»

آسمان در حالی این ادعا را مطرح کرده است که دولت بهار تبعیت وزیر علوم از سیاست ها و دستورات رئیس دولت را به عنوان یک اقدام حرفه ای ستوده بود و عبارت تقطیع شده توسط آسمان چیزی جز روایت واکنش احتمالی نمایندگان مخالف دولت نبوده است. نمی توان به صورت قطعی قضاوت کرد که این اقدام آسمان صرفا یک اشتباه یا یک شیطنت رسانه ای است. آنچه مشخص است اینکه اصلاح طلبان تمایل زیادی دارند محمود احمدی نژاد را در اقدامات اصولگرایان شریک سازند.


نوشته شده توسط : محمد حسین حیدری